Τα οπλισμένα τουρκικά F-16 επέστρεψαν στο Αιγαίο - 215 παραβιάσεις το 2025
Η επιστροφή των τουρκικών μαχητικών στο Αιγαίο συνέπεσε με την εκδήλωση συγκεκριμένων πρωτοβουλιών εκ μέρους της ελληνικής διπλωματίας. Παρά τους ισχυρισμούς της Άγκυρας οι αριθμοί το 2025 είναι ξεκάθαροι για τις παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου.
Στην «ώρα έξι» είδαν οι Τούρκοι πιλότοι τα ελληνικά μαχητικά επιφυλακής κατά την πρώτη εμπλοκή που σημειώθηκε στο νοτιοανατολικό Αιγαίο, μετά από τρία χρόνια αποκλιμάκωσης της έντασης. Τις παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου με οπλισμένα F-16 συνόδευσε μία προκλητική διαρροή του τουρκικού υπουργείου Άμυνας περί «πτήσεων σε διεθνή εναέριο χώρο», μία κίνηση που δεν εξέπληξε το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, καθώς δεν είναι η πρώτη φορά που η Άγκυρα επιδιώκει να «βαφτίσει» τους ελληνικούς αιθέρες.
Κάτι αντίστοιχο είχε επιχειρήσει να πράξει, μέσω ΝΑΤΟ, με αφορμή την άσκηση «RAMSTEIN FLAG 24» που πραγματοποιήθηκε στη χώρα μας. Το 2024 η τουρκική πολεμική αεροπορία είχε ζητήσει ο Εθνικός Εναέριος Χώρος που ελέγχεται από την ΥΠΑ να χαρακτηριστεί Νατοϊκός, ώστε να μην υποβάλει, ως όφειλε, σχέδια πτήσης, γεγονός που την οδήγησε στην απόφαση να μη συμμετάσχει στη μεγάλη αεροπορική άσκηση της Συμμαχίας.
Το 2025 ήταν μία χρονιά που ο εν εξελίξει διάλογος ήρθε αντιμέτωπος επί του πεδίου με τη «βαριά» ατζέντα των ελληνοτουρκικών διαφορών, με τις δύο χώρες να ανταλλάσσουν μηνύματα και προειδοποιήσεις. Οι λεγόμενες «ήπιες» πολιτικές για το περιβάλλον, τη χωροταξία ή την ενέργεια επανέφεραν στο προσκήνιο το βαρύ γεωπολιτικό φορτίο που φέρει το Αιγαίο, με την Άγκυρα να προκαλεί ανοικτά της Κάσου με αφορμή την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, την Αθήνα να προχωρά στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό οριοθετώντας τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, και τις δύο χώρες - στη συνέχεια - να εξαγγέλλουν με διαφορά λίγων ημερών τη δημιουργία Θαλάσσιων Πάρκων.
Η επιστροφή της έντασης έχει λόγους
Στο πλαίσιο αυτό, το «γινάτι» της Άγκυρας αποτυπώνεται και στατιστικά, με τα τουρκικά μαχητικά να επιστρέφουν (για πρώτη φορά μετά από σχεδόν τρία χρόνια) οπλισμένα στο Αιγαίο, σε μια περίοδο που - μεταξύ άλλων - η Τουρκία μένει εκτός του ευρωπαϊκού μηχανισμού SAFE, oι ελληνικοί αμυντικοί εξοπλισμοί βρίσκονται on track αλλάζοντας τις ισορροπίες στο Αιγαίο, η Αθήνα αναβαθμίζει τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο υπογράφοντας συμφωνίες στο τομέα της ενέργειας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τόσο για τη μεταφορά/αποθήκευση LNG όσο και για την παραχώρηση θαλάσσιων οικοπέδων προς εξερεύνηση υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης, εμβαθύνει τη συνεργασία της με περιφερειακές δυνάμεις όπως η Αίγυπτος, και επιχειρεί να εδραιώσει μία σχέση εμπιστοσύνης με την ανατολική και δυτική Λιβύη.
Κυρίως όμως, η επιστροφή της Άγκυρας στο Αιγαίο με οπλισμένα μαχητικά λίγο πριν τα Χριστούγεννα έρχεται ως αντίδραση στην τριμερή Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ που σηματοδότησε την στρατηγική ευθυγράμμιση των τριών χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο. Και το μήνυμα που έστειλε ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου κατά τις κοινές δηλώσεις των ηγετών ήταν ξεκάθαρο: «σε όποιον φαντασιώνεται αυτοκρατορίες, ξέχασέ το, δεν πρόκειται να συμβεί».
Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα
Από την 1η Ιανουαρίου μέχρι την 24η Δεκεμβρίου 2025 η Άγκυρα προχώρησε σε 215 παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου,ενώ οι παραβιάσεις που καταγράφηκαν το 2024 ήταν οκτώ.Συνολικά 12 τουρκικά μαχητικά ήταν οπλισμένα, με τον αντίστοιχο αριθμό την περσινή χρονιά να είναι… μηδενικός. Παράλληλα, έχουν σχεδόν διπλασιαστεί οι παραβάσεις των Κανόνων Εναέριας Κυκλοφορίας, από 381 το 2024 σε 699 το 2025.
Αυτό το οποίο παραμένει σταθερό στις τουρκικές προκλήσεις τα τελευταία δύο χρόνια είναι η απουσία υπερπτήσεων πάνω από ελληνικά νησιά, με τον αριθμό τόσο το 2024 όσο και το 2025 να είναι μηδενικός, σε σχέση με το 2023 και το 2022 που καταγράφηκαν 21 και 231 υπερπτήσεις αντίστοιχα. Από την άλλη όμως, σε καθημερινή βάση καταγράφεται η εντός FIR Αθηνών πτήση ενός τουρκικού UAV στο νοτιοανατολικό Αιγαίο με την Άγκυρα να υπενθυμίζει με τη μόνιμη παρουσία του drone της μεταξύ Ρόδου και Καστελορίζου τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Σε ό,τι αφορά την τετραετία 2022-2025, στη γενική εικόνα, παρατηρείται μείωση στις παραβιάσεις: 11.258 το 2022, 1.172 το 2023, 8 το 2024 και 215 το 2025. Αντίστοιχα, σημειώθηκαν 2.785 παραβάσεις το 2022, 334 το 2023, 301 το 2024 και 699 μέχρι τις 24 Δεκεμβρίου 2025.
Σε κάθε περίπτωση, και παρά τους υψηλούς τόνους του 2025 σε σχέση με τα δύο προηγούμενα έτη, καμία πλευρά δεν φαίνεται να επιδιώκει τη ρήξη. Οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοικτοί και η ρητορική συνοδεύεται συχνά από αναφορές στον διάλογο. Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να έχει οριοθετήσει χρονικά την διεξαγωγή του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας και τη συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο στην Άγκυρα μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026, η ατζέντα του Συμβουλίου θα τεθεί επί τάπητος στον επόμενο γύρο του Πολιτικού Διαλόγου και της «Θετικής Ατζέντας» που θα λάβει χώρα στην Αθήνα στις 20 και 21 Ιανουαρίου.
